Τίτλος

Συλλογή Τοιχογραφιών

Φορέας

Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο

Εναλλακτικός Τίτλος

English : Collection of Wall paintings

Περιγραφή

Greek : Η Συλλογή Τοιχογραφιών του Μουσείου, αν και πολύ περιορισμένη, είναι πολύτιμη, καθώς σκιαγραφεί την πορεία της μνημειακής θρησκευτικής ζωγραφικής στον ελλαδικό χώρο κατά τους βυζαντινούς και μεταβυζαντινούς χρόνους. Η αποτοίχιση των τοιχογραφιών που βρίσκονται σήμερα στο Μουσείο υπαγορεύθηκε από ποικίλους σημαντικούς λόγους –αποκάλυψη παλαιότερων ζωγραφικών στρωμάτων, κατεδάφιση ναών κ.ο.κ.– και πραγματοποιήθηκε στις περισσότερες περιπτώσεις στη δεκαετία του 1960, από τα συνεργεία του τότε Κεντρικού Εργαστηρίου Συντηρήσεως (ΚΕΣ). Οι πρωιμότερες χρονολογικά τοιχογραφίες της συλλογής, πρόσφατα αποκτήματα του Μουσείου, προέρχονται από μεγάλο πολυτελές κτηριακό συγκρότημα, πιθανότατα δημόσιας χρήσης, που εντοπίσθηκε στην οδό Ηρώδου του Αττικού, στην Αθήνα. Τα σημαντικότερα ωστόσο τοιχογραφικά σύνολα προέρχονται από το ναό της Κοίμησης της Θεοτόκου, στην όχθη του ποταμού Μέγδοβα, κοντά στην Επισκοπή Ευρυτανίας. Ο ναός αυτός βρίσκεται σήμερα στο βυθό της τεχνητής λίμνης που δημιουργήθηκε με την κατασκευή του φράγματος του Αχελώου στη δεκαετία του 1960. Κατά τη διαδικασία αποτοίχισης για τη διάσωση των τοιχογραφιών, κάτω από το οψιμότερο ζωγραφικό στρώμα του πρώιμου 13ου αιώνα αποκαλύφθηκαν δύο ακόμη στρώματα ζωγραφικής, του 11ου αιώνα το ανώτερο και του 9ου αιώνα το αρχικό. Πολλές από τις τοιχογραφίες της συλλογής προέρχονται από μικρές εκκλησίες του 13ου αιώνα, διάσπαρτες στον ελλαδικό χώρο, ενώ σπαράγματα αλλά και μεγαλύτερες συνθέσεις έχουν αποτοιχισθεί από την Αγία Φωτίδα στη Βέροια (15ος αιώνας), την Παλαιοπαναγιά στη Λακωνία (14ος αιώνας), τον Προφήτη Ηλία στο Σταροπάζαρο των Αθηνών (15ος αιώνας). Ένα μοναδικό σύνολο τοιχογραφιών, που πρόσφατα χρονολογήθηκε με ακρίβεια στο 1449/1450, προέρχεται από την Παναγία Οδηγήτρια στην Απόλπενα της Λευκάδας. Η σπουδαιότητά του έγκειται στο γεγονός ότι συνδέει με μοναδικό τρόπο στοιχεία της παλαιολόγειας με την υστερογοτθική ζωγραφική και απηχεί το πολυπολιτισμικό περιβάλλον της Λευκάδας του 15ου αιώνα. Η συλλογή περιλαμβάνει ακόμα μεταβυζαντινές τοιχογραφίες από το ναό του Αγίου Ανδρέα, καθολικό της Μονής της Οσίας Φιλοθέης στην Αττική (17ος αιώνας), την Παναγία της Μερέντας, επίσης στην Αττική, και το ναό της Παναγίας στους Δελφούς (18ος αιώνας).

Greek : The Museum's Collection of Wall-Paintings, though not very large, is invaluable, as it gives an outline of the development of monumental religious painting on Greek soil in the Byzantine and Post-Byzantine period. It was necessary to detach the wall-paintings which are now in the Museum for a variety of important reasons – e.g. the discovery of earlier painted layers, demolition of churches and so on – and in most cases this was done in the 1960s by the staff of what was then the Central Conservation Laboratory (KES). The earliest wall-paintings in the collection, recently acquired by the Museum, come from a large and splendid built complex, most probably public buildings, situated on Herod Atticus Street in Athens But the most important group of wall-paintings come from the church of the Dormition of the Virgin on the banks of the River Megdova, nears Episkopi in Evrytania. This church is now at the bottom of the artificial lake which was created in the 1960s during the construction of the Acheloos Dam. In the process of removing the wall-paintings in order to preserve them a further two paint layers were found under the top layer, which dates to the thirteenth century: one from the eleventh century and an earlier one from the ninth. Many of the wall-paintings in the collection come from small, thirteenth-century churches, scattered all over Greece, while fragments and larger sections of paintings have been detached from Saint Photida in Veroki (fifteenth century), the Palaiopanagia church in Lakonia (14th century) and Prophet Elijah in Staropazaro, near Athens (fifteenth century). A unique group of wall-paintings, recently securely dated to 1449-1450, comes from the Virgin Hodegitria in Apolpena in Lefkas. Its importance lies in the fact that it combines Palaiologan features with Late Gothic painting in incomparable fashion and reflects the multicultural environment in Lefkas in the fifteenth century. The collection also contains Post-Byzantine wall-paintings from the church of Saint Andrew, the katholikon of the Monastery of Saint Philothei in Attica (seventeenth century), the church of the Virgin in Merenda, also in Attica, and the church of the Virgin in Delphi (eighteenth century).

Θέματα

Βυζαντινή αρχαιολογία, Βυζαντινή τέχνη, Μεταβυζαντινή τέχνη, Βυζαντινή ζωγραφική, Τοιχογραφίες,

Τελευταία τροποποίηση

2021-03-17 02:24:47