Συλλογές της ημέρας

Το Οθωμανικό Αρχείο

Στο διάστημα των πέντε αιώνων (αρχές ΙΕ’-αρχές Κ’ αι.) που παρέμεινε η αγιορειτική πολιτεία κάτω από την οθωμανική κυριαρχία τα κρατικά έγγραφα που συσσωρεύονταν στα αρχεία των μονών ήταν γραμμένα σε τουρκική γλώσσα. Το οθωμανικό αρχείο της Μονής Βατοπαιδίου είναι από τα μεγαλύτερα στο Αγιον Ορος. Περιλαμβάνει διαφόρους τύπους εγγράφων που αναφέρονται σε ποικίλα θέματα της Μονής και των μετοχίων της· αγορές και αφιερώσεις ακινήτων, είσπραξη φόρων, άδειες ανεγέρσεως κτισμάτων κ. ά. Μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα 150 σουλτανικά φιρμάνια της Μονής, που εκδόθηκαν για διάφορα διοικητικά και φορολογικά θέματα. Το παλαιότερο χρονολογείται στα 1405 (σέ αντίγραφο), ενώ ιδιαίτερα σημαντικό είναι αυτό του σουλτάνου Μουράτ Β’ (τού 1425), με το οποίο αναγνωρίζονται τα προνόμια που είχε παραχωρήσει στο Βατοπαίδι ο Μεχμέτ Α’. Στην ίδια κατηγορία ανήκουν και οι διορισμοί (μπεράτια) έξι αρχιερέων που μετά το τέλος της επισκοπικής τους θητείας αποσύρθηκαν στο Βατοπαίδι. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζει το μπεράτι του πατριάρχη Αλεξανδρείας Γεράσιμου και τα δύο μπεράτια του Γρηγορίου Αδριανουπόλεως (πρώην Στρωμνίτσης) Πολύ περισσότερα είναι τα χοτζέτια, δηλαδή οι αποφάσεις τοπικών ιεροδικαστών (καδήδων) για διάφορα ζητήματα της Μονής Βατοπαιδίου, κυρίως περιουσιακά. Το παλαιότερο χοτζέτι χρονολογείται στα 1474 και αναφέρεται στην δωρεά προς την Μονή μιας οικίας στην Κωνσταντινούπολη από την Μάρα, κόρη του δεσπότη της Σερβίας Γεωργίου Μπράνκοβιτς. Στις 500 ανέρχονται οι αποδείξεις πληρωμής του κεφαλικού φόρου (χαράτσι) που αναλογούσε στο Βατοπαίδι. Τα χαρατσοχάρτια καλύπτουν την περίοδο 1691 έως 1839, οπότε καταργήθηκε αυτό το είδος φόρου. Ακόμη μεγαλύτερος είναι ο αριθμός των αποδείξεων πληρωμής διαφόρων άλλων φόρων του οθωμανικού κράτους (φόρου δεκάτης, αιγοπροβάτων, τελωνεικών δασμών κ. λπ.). Αντιθέτως, είναι λίγα – αλλά εξαιρετικά χρήσιμα – τα αποσπάσματα του αυτοκρατορικού κτηματολογίου, στα οποία καταγράφονται τα βατοπαιδινά κτήματα, και οι διαταγές (μπουγιουρντί) πολιτικο-στρατιωτικών διοικητών της περιοχής. Εκτός όλων αυτών, στο οθωμανικό αρχείο υπάρχει και ένα πλήθος άλλων εγγράφων (πιστοποιητικά, διαβατήρια, επιστολές κ. ά.)

Αποθετήριο Αρχαιολογικού Μουσείου Χανίων – Βάση δεδομένων ψηφιοποιημένων αντικειμένων (SearchCulture)

Η διαδικτυακή Πύλη του Αρχαιολογικού Μουσείου Χανίων παρέχει τη δυνατότητα πρόσβασης στις ψηφιακές συλλογές και ειδικότερα σε 614 αντικείμενα της μόνιμης έκθεσης κατανεμημένα σε 19 επιμέρους κατηγορίες ανάλογα με το είδος τους (αγγεία – σκεύη, γλυπτά – ανάγλυφα, ψηφιδωτά, επιγραφές, νομίσματα, κοσμήματα – σφραγιδόλιθοι, Άλλο, ειδώλια, μικροτεχνία, πινακίδες – δισκία – σφραγίσματα, όπλα – εργαλεία. Επιπλέον, οκτώ από τις προαναφερόμενες κατηγορίες παρουσιάζουν τα αντικείμενά τους με 3D εφαρμογή). Κάθε αντικείμενο έχει τεκμηριωθεί επιστημονικά και συνοδεύεται από τις πληροφορίες που το αφορούν (στοιχεία προέλευσης, περιγραφή, χρονολόγηση, βιβλιογραφική παραπομπή) και φωτογραφίες ή τη 3D εφαρμογή που δίνει τη διαδραστική δυνατότητα στο χρήστη να περιστρέψει το αντικείμενο. Τέλος ο κόμβος διαθέτει εκπαιδευτικά προγράμματα, ψυχαγωγική πλατφόρμα, πολιτιστικές διαδρομές καθώς και πληροφορίες για τη λειτουργία και τις δράσεις του Μουσείου και της Εφορείας.

Για προγραμματιστές

Εργαλεία προγραμματιστών

Είστε προγραμματιστής και σας φάνηκε ενδιαφέρον το μητρώο; Μπορείτε να έχετε τις συλλογές του μητρώου για επεξεργασία μέσω γνωστών πρωτοκόλλων.

Μάθετε περισσότερα...

Καλώς ήλθατε στα Μητρώα Πόρων Ανθρωπιστικών Σπουδών.

Το εργαλείο αυτό αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του έργου DARIAH-ΑΤΤΙΚΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ.

Μέσω αυτού ο χρήστης ερευνητής ή μελετητής των ανθρωπιστικών επιστημών και των τεχνών μπορεί να αναζητήσει πληροφορίες τόσο για φορείς (οργανισμούς ή ιδιώτες) της Ελλάδας, όσο και για τις συλλογές, φυσικές και ψηφιακές, που κατέχουν ή διαχειρίζονται.

Oι χρήστες του εργαλείου αξιοποιούν την προσφερόμενη τεχνογνωσία και τους διαθέσιμους ψηφιακούς πόρους για την αναβάθμιση της ποιότητας της έρευνάς τους ή και για εκπαιδευτικούς σκοπούς.

Οι διαχειριστές πολιτιστικών συλλογών (αρχειονόμοι, βιβιοθηκονόμοι, επιμελητές μουσείων) αξιοποιούν τη συλλογική τεχνογνωσία για την ευρύτερη δυνατή κοινωνική αξιοποίηση των ψηφιακών πόρων των ανθρωπιστικών επιστημών και της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Το περιεχόμενο του ψηφιακού εργαλείου εμπλουτίζεται και επικαιροποιείται συνεχώς με φιλοδοξία τη διάδοση του ελληνικού αναλογικού και ψηφιακού περιεχομένου και την πρόσβαση σε επιστημονικό περιεχόμενο. Γι’ αυτό και η συμβολή των χρηστών είναι απαραίτητη.

Το έργο κατέστη εφικτό χάρη και στην πολύτιμη συνδρομή των υπευθύνων των φορέων στους οποίους απευθύνθηκε το ΔΥΑΣ, τους οποίους και ευχαριστούμε θερμά.

Για διορθώσεις, επικαιροποιήσεις στοιχείων ή και για εισαγωγή νέων οργανισμών και συλλογών παρακαλούμε να συμπληρώσετε τις αντίστοιχες φόρμες:

  • φόρμα οργανισμών
  • φόρμα συλλογών
και να τις στείλετε στο dyas@academyofathens.gr