Συλλογές της ημέρας

Αρχείο Γεωργίου Καστριώτη

Ο γλύπτης Γεώργιος Καστρομένος ή Καστριώτης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1899 και πέθανε το 1969. Ο παππούς του Γεώργιος Καστρομένος, είχε λάβει μέρος στους απελευθερωτικούς αγώνες των Αθηνών κατά τη διάρκεια της επανάστασης του 1821. Η αδελφή του πατέρα του, Αλέξανδρου Καστρομένου, Σοφία, ήταν σύζυγος του Ερρίκου Σλήμαν. Ο Καστριώτης πραγματοποίησε τις μαθητικές του σπουδές στο Παρίσι και συνέχισε τη φοίτησή του στη Σχολή Μηχανικών της Λωζάνης. Την ιδιαίτερη κλίση του στη γλυπτική την έδειξε από πολύ νωρίς και το 1926 αποφάσισε να επιστρέψει στο Παρίσι και να πραγματοποιήσει το όνειρο του, να ασχοληθεί με την γλυπτική. Μαθήτευσε δίπλα στον μεγάλο γλύπτη του 20ου αιώνα Émile-Antoine Bourdelle στην Ακαδημία Grande Chaumière και στο εργαστήριο του γλύπτη. Το 1928 επέστρεψε στην Αθήνα και το 1930 έδωσε εξετάσεις στη Σχολή Καλών Τεχνών στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο από όπου πήρε πιστοποιητικό ισότιμο με δίπλωμα. Εργάστηκε επίσης για ένα μικρό διάστημα ως έκτακτος συντηρητής στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και στο Μουσείο Ακροπόλεως. Το εργαστήριο του βρισκόταν στην πατρική του κατοικία, σε ένα άνετο αρχοντικό στην περιοχή των Αμπελοκήπων, εκεί όπου διέμεινε μέχρι το 1966. Πήρε μέρος σε ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό και διακρίθηκε πολλές φορές. Η πρώτη προσωπική του έκθεση πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο του 1958 με 70 γλυπτά στην αίθουσα του ‘Παρνασσού.’ Το 1965 διοργανώθηκε δεύτερη ατομική του έκθεση στην Ελληνοαμερικανική Ένωση με 72 γλυπτά. Ανάμεσα σε αυτά και η κεφαλή του Αμερικανού Προέδρου των Η.Π.Α. Τζον Φ. Κέννεντυ. Το έργο του αυτό το πραγματοποίησε αμέσως μετά τη δολοφονία του Κέννεντυ και το απέστειλε, μέσω του πρεσβευτή των Η.Π.Α στη χήρα του δολοφονηθέντος Προέδρου Τζάκυ Κέννεντυ. Έργα του βρίσκονται στην Ιθάκη, τη Ζάκυνθο, στην Εθνική Πινακοθήκη. Ογδόντα από τε έργα του δωρήθηκαν από τη σύζυγό του στη Δημοτική Πινακοθήκη του Δήμου Πειραιά όπου εκτίθενται σε ειδική αίθουσα που φέρει το όνομα του. Η Μαίρη Καστριώτου έχει επίσης δωρίσει στα Αρχεία της Γενναδείου Βιβλιοθήκης τρία έργα του καλλιτέχνη. Πρόκειται για ένα γλυπτό μεταλλικό στεφάνι, τη γύψινη προτομή της Σοφίας Σλήμαν – το πρόπλασμα βάσει του οποίου έγινε η προτομή της Σοφίας που κοσμεί τον περίβολο του Νοσοκομείου Σωτηρία - και μία πήλινη γυναικεία προτομή μικρού μεγέθους. Το Αρχείο Γ. Καστριώτη περιήλθε στις συλλογές των Αρχείων της Γενναδείου Βιβλιοθήκης το 2000 μετά από δωρεά της συζύγου του γλύπτη Μαίρης Καστριώτου. Η κα Καστριώτου εμπλούτισε το αρχείο του συζύγου της άλλες δύο φορές το 2002 και το 2005. Το αρχείο παρέμενε ανοιχτό στο κοινό με την αρχική διάταξη του υλικού από την ίδια την δωρήτρια χωρίς άλλη επεξεργασία (βλέπε καταγραφή αρχείου γλύπτη Γ. Καστριώτη, σελίδες 6). Η εκ νέου επεξεργασία του υλικού και η διάταξή του σε έξι πλέον ενότητες άρχισε στα μέσα του 2014 και ολοκληρώθηκε τον Ιανουάριο του 2015. Έγινε πλήρης καταγραφή της αλληλογραφίας και των λοιπών τεκμηρίων. Περιλαμβάνει πλούσιο υλικό για την επαγγελματική και καλλιτεχνική σταδιοδρομία του Γ.Κ. και υλικό σχετικό με την οικογένεια Καστριώτη (αλληλογραφία μελών της οικογένειας). Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι επιστολές Σοφίας και Ερρίκου Σλήμαν προς τον Αλέξανδρο και την Αναστασία Καστρομένου, τους γονείς του Γ. Καστριώτη. Το Αρχείο Γ. Καστριώτη διαρθρώνεται σε έξι ενότητες: Ι. Αλληλογραφία, ΙΙ. Οικογενειακά τεκμήρια, ΙΙΙ. Οικογενειακά και Προσωπικά τεκμήρια Γ.Κ., IV. Προσχέδια έργων Γ.Κ., V. Ευρεσιτεχνίες Γ. Κ., VI. Έργα Γ.Κ.

Αρχείο Έλλης Παππά

Η Έλλη–Ελένη Παππά γεννήθηκε στη Σμύρνη το 1920. Αδελφή της είναι η συγγραφέας Διδώ Σωτηρίου. Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή η οικογένειά της εγκαταστάθηκε στον Πειραιά. Φοίτησε στη φιλοσοφική και στη νομική σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, αλλά δεν ολοκλήρωσε τις σπουδές της λόγω της Κατοχής. Παράλληλα εργάστηκε ως δημοσιογράφος. Στη διάρκεια της Κατοχής εργάστηκε στον παράνομο τύπο και σε μαθήματα μαρξισμού και, προς το τέλος, στη σύνταξη του Ριζοσπάστη. Από τη συμφωνία της Βάρκιζας μέχρι την έναρξη του Εμφυλίου ήταν μέλος της Επιτροπής Διαφώτισης της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ και της συντακτικής επιτροπής της Κομμουνιστικής Επιθεώρησης. Στον Εμφύλιο δούλεψε στην έκδοση του Ριζοσπάστη σε παράνομο τυπογραφείο ώς το 1949, οπότε άρχισε η στενή συνεργασία της με τον Νίκο Πλουμπίδη και από τον Ιούνιο του 1950 με τον Νίκο Μπελογιάννη που έγινε ο σύντροφός της. Συνελήφθησαν τον Δεκέμβριο του 1950 και κρατήθηκαν σε πλήρη απομόνωση στη Γενική Ασφάλεια ώς την πρώτη δίκη τους, τον Νοέμβριο του 1951. Σε αυτές τις συνθήκες γεννήθηκε ο γιος τους, Νίκος, τον Αύγουστο του 1951. Η δεύτερη δίκη τους έγινε τον Φεβρουάριο του 1952. Και στις δύο καταδικάστηκαν σε θάνατο, αλλά η Έλλη ως μητέρα βρέφους δεν εκτελέστηκε. Αποφυλακίστηκε την πρωτοχρονιά του 1964 και εργάστηκε στην ΕΔΑ και στην εφημερίδα "Δημοκρατική Αλλαγή". Από το 1965 ήταν αρθρογράφος και μέλος της συντακτικής επιτροπής της εφημερίδας. Στις 21 Απριλίου 1967 συνελήφθη και εξορίστηκε στη Γυάρο από όπου αποφυλακίστηκε τον Ιούλιο του 1968, λόγω σοβαρής ασθένειάς της. Εργάστηκε στην Εγκυκλοπαίδεια Χάρη Πάτση, από το 1972 στην εφημερίδα "Μακεδονία" με αναλύσεις διεθνών θεμάτων, και στο περιοδικό "Γυναίκα". Στη συνέχεια εργάστηκε στην εφημερίδα "Εξπρές" και με την έκδοση της εφημερίδας "Έθνος" ανέλαβε το ρεπορτάζ για θέματα εκπαίδευσης και νεολαίας. Ανέπτυξε πολιτική δράση στην ΕΔΑ της μεταπολίτευσης και στο ΚΚΕ τη δεκαετία του 1980. Συμμετείχε στο Κέντρο Μαρξιστικών Ερευνών, στο Κέντρο Πολιτισμού «Δημήτρης Γληνός», και σε επιτροπές και εκδηλώσεις για την ειρήνη, τον πολιτισμό και το γυναικείο κίνημα. Υπήρξε συγγραφέας πολιτικών και λογοτεχνικών έργων. Λόγω της δράσης και των διώξεων της Έλλης Παππά κατά την περίοδο της Κατοχής, του Εμφυλίου, της παρανομίας και της πολυετούς φυλάκισής της, το μεγαλύτερο μέρος του αρχείου αυτής της περιόδου δεν σώζεται. Από την περίοδο της φυλάκισής της σώζεται εξαιρετικού ενδιαφέροντος οικογενειακή και φιλική αλληλογραφία, κείμενα και ενθυμήματα από τη φυλακή, πολλά από τα οποία φυλάχθηκαν από το γιο της Νίκο και τη Διδώ Σωτηρίου. Στο αρχείο περιλαμβάνονται τεκμήρια από το λογοτεχνικό και δοκιμιακό έργο, την πολιτική και δημοσιογραφική δραστηριότητα της Έλλης Παππά, αλληλογραφία και άλλα τεκμήρια από την περίοδο της φυλάκισής της, κείμενα του Νίκου Μπελογιάννη, φωτογραφίες από τις δίκες τους και δημοσιεύματα που τους αφορούν. Βλέπε και την αναλυτική περιγραφή του αρχείου στο: http://www.elia.org.gr/userfiles/archives/%CE%A0%CE%91%CE%A0%CE%A0%CE%91_%CE%95%CE%9B%CE%9B%CE%97.pdf. Συμπληρωματικά βλ. και τις εξής συλλογές: - Αρχείο Διδώς Σωτηρίου (ΕΛΙΑ) - Τεκμήρια Έλλης Παππά (Μουσείο Μπενάκη).

Για προγραμματιστές

Είστε προγραμματιστής και σας φάνηκε ενδιαφέρον το μητρώο; Μπορείτε να έχετε τις συλλογές του μητρώου για επεξεργασία μέσω γνωστών πρωτοκόλλων.

Μάθετε περισσότερα...

Καλώς ήλθατε στα Μητρώα Πόρων Ανθρωπιστικών Σπουδών.

Το εργαλείο αυτό αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του έργου DARIAH-ΑΤΤΙΚΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ.

Μέσω αυτού ο χρήστης ερευνητής ή μελετητής των ανθρωπιστικών επιστημών και των τεχνών μπορεί να αναζητήσει πληροφορίες τόσο για φορείς (οργανισμούς ή ιδιώτες) της Ελλάδας, όσο και για τις συλλογές, φυσικές και ψηφιακές, που κατέχουν ή διαχειρίζονται.

Oι χρήστες του εργαλείου αξιοποιούν την προσφερόμενη τεχνογνωσία και τους διαθέσιμους ψηφιακούς πόρους για την αναβάθμιση της ποιότητας της έρευνάς τους ή και για εκπαιδευτικούς σκοπούς.

Οι διαχειριστές πολιτιστικών συλλογών (αρχειονόμοι, βιβιοθηκονόμοι, επιμελητές μουσείων) αξιοποιούν τη συλλογική τεχνογνωσία για την ευρύτερη δυνατή κοινωνική αξιοποίηση των ψηφιακών πόρων των ανθρωπιστικών επιστημών και της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Το περιεχόμενο του ψηφιακού εργαλείου εμπλουτίζεται και επικαιροποιείται συνεχώς με φιλοδοξία τη διάδοση του ελληνικού αναλογικού και ψηφιακού περιεχομένου και την πρόσβαση σε επιστημονικό περιεχόμενο. Γι’ αυτό και η συμβολή των χρηστών είναι απαραίτητη.

Το έργο κατέστη εφικτό χάρη και στην πολύτιμη συνδρομή των υπευθύνων των φορέων στους οποίους απευθύνθηκε το ΔΥΑΣ, τους οποίους και ευχαριστούμε θερμά.

Για διορθώσεις, επικαιροποιήσεις στοιχείων ή και για εισαγωγή νέων οργανισμών και συλλογών παρακαλούμε να συμπληρώσετε τις αντίστοιχες φόρμες:

  • φόρμα οργανισμών
  • φόρμα συλλογών
και να τις στείλετε στο dyas@academyofathens.gr