Συλλογές της ημέρας

Συλλογή Νικόλαου Διοματάρη

Η συλλογή του ζεύγους Νικόλαου Γ. Διοματάρη που περιλαμβάνει 52 έργα δυτικοευρωπαϊκής ζωγραφικής του 19ου αιώνα, έφτασε στη Δημοτική Πινακοθήκη Χίου στις 2 Δεκεμβρίου 1994, μετά από επιθυμία που εκφράστηκε και από τους δύο το 1970, να προσφερθεί σαν δωρεά στο Δήμο της Χίου μετά το θάνατό τους. Είναι μια εικαστική παρουσία που αναμφισβήτητα προξενεί στον επισκέπτη ένα συναίσθημα δικαιολογημένης έκπληξης εξαιτίας της τόσο μακρινής θεματικά και γεωγραφικά καταγωγής της. Δυστυχώς, δεν διαθέτουμε στοιχεία που να μας επιτρέπουν να γνωρίζουμε την παραμικρή λεπτομέρεια για την προέλευσή της. Όμως, αν αξιολογήσουμε την τεχνοτροπία και θεματολογία των έργων, καθώς και τα λίγα βιογραφικά στοιχεία που διαθέτουμε για ελάχιστους από τους ζωγράφους, υπολογίζουμε ότι είχαν αποκτηθεί αποσπασματικά ή σαν σύνολο, στο Kochel Am See ή στην Δρέσδη της Γερμανίας. Τα έργα προέρχονται από ζωγράφους άγνωστους, πολλές φορές, αυτοδίδακτους και αντανακλούν απόηχους από το κλίμα της βορειοευρωπαϊκής τέχνης του 19ου αιώνα και συγχρόνως, μεταφέρουν μια συνοπτική εικόνα της νοοτροπίας και των προτιμήσεων της αστικής ζωγραφικής της εποχής εκείνης.

Νεότερα Έργα Τέχνης Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης

Η μικρή σε αριθμό, αλλά ενδιαφέρουσα συλλογή νεότερων έργων τέχνης του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού περιλαμβάνει έργα σύγχρονων καλλιτεχνών με αναφορές στη βυζαντινή ή χριστιανική τέχνη. Ιδιαίτερης σημασίας είναι το έργο του Σπύρου Παπαλουκά Ωράριο, το οποίο η κόρη του Μίνα δώρισε στο Μουσείο το 2007. Έτσι, στη συλλογή του Μουσείου περιήλθαν 22 ελαιογραφίες σε χαρτόνι που αποτυπώνουν σκηνές του Ακάθιστου Ύμνου, τις οποίες ο ζωγράφος φιλοτέχνησε το 1923-4, στο πλαίσιο περιήγησής του στον Άθω με τον λογοτέχνη Στρατή Δούκα. Πρότυπό τους υπήρξε η εικονογράφηση του ωραρίου του αρχιερέα Δωρόθεου (16ος αι.) που φυλάσσεται στη Μονή Σταυρονικήτα. Η συλλογή περιλαμβάνει επίσης δύο αγιογραφίες του Πολύκλειτου Ρέγκου, καλλιτέχνη που επηρεάστηκε τόσο από τα ρεύματα του μοντερνισμού, όσο και από τη βυζαντινή τέχνη. Η σύγχρονη εικαστική δημιουργία εκπροσωπείται στη συλλογή με τον Νίκο Αλεξίου και τα έργα που ο καλλιτέχνης δώρισε στο Μουσείο το 2008. Πρόκειται για 18 ψηφιακές εκτυπώσεις σε χαρτί, μέρος της εγκατάστασης με τίτλο The End (Το Τέλος), που εκπροσώπησε την Ελλάδα στην 52η Μπιενάλε της Βενετίας το 2007 και στη συνέχεια παρουσιάστηκε σε νέα εκδοχή στο Μουσείο. Ο κεντρικός πυρήνας του έργου που εμφανίζεται και στη σειρά έργων του ΜΒΠ αντλεί από το ψηφιδωτό δάπεδο της Ιεράς Μονής Ιβήρων του Αγίου Όρους (α΄ μισό 11ου αιώνα). Στην ίδια ενότητα εντάσσεται επίσης η συλλογή αντιγράφων του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού, η οποία περιλαμβάνει περισσότερα από 50 αντίγραφα παλαιοχριστιανικών και βυζαντινών τοιχογραφιών, ψηφιδωτών και γλυπτών. Σημαντικό μέρος της συλλογής αντιγράφων αποτελούν τα έργα του Χρήστου Λεφάκη, καλλιτέχνη που θεωρήθηκε από τους κύριους εκπροσώπους της ζωγραφικής αφαίρεσης στην Ελλάδα. Ο Λεφάκης εργάστηκε για την Αρχαιολογική Υπηρεσία ως καλλιτεχνικός σύμβουλος και σχεδιαστής, αποτυπώνοντας τοιχογραφίες και ψηφιδωτά. Στο πλαίσιο της διοργάνωσης στη Θεσσαλονίκη του Θ΄ Διεθνούς Βυζαντινολογικού Συνεδρίου το 1953, του ανατέθηκε η αντιγραφή τμημάτων από ψηφιδωτά και τοιχογραφίες από βυζαντινά μνημεία. Από το σύνολο αυτό, ξεχωρίζουν οι προτομές αγίων που αντιγράφουν τις αντίστοιχες στα ψηφιδωτά του θόλου της Ροτόντας του τέλους του 4ου αι. Μάλιστα, η πρωτότυπη μέθοδος αντιγραφής ψηφιδωτών που επινόησε στάθηκε η αφορμή για να του χορηγηθεί υποτροφία του ιταλικού κράτους (1953-4), για τη μελέτη τεχνικών καθαρισμού και στερέωσης τοιχογραφιών και εικόνων. Ιδιαίτερης σημασίας είναι τα αντίγραφα τοιχογραφιών που ο Λεφάκης πραγματοποίησε από παλαιοχριστιανικούς τάφους, οι οποίοι ήρθαν στο φως στο πλαίσιο της ανοικοδόμησης της πόλης κατά τη δεκαετία 1950 - 1960. Καθώς με τις συνθήκες της εποχής, η αποτοίχιση των τοιχογραφιών ήταν αδύνατη, μετά την αντιγραφή τους από τον Λεφάκη οι τάφοι καταχώθηκαν ξανά. Τέλος, στη συλλογή αντιγράφων του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού περιλαμβάνονται και εκμαγεία γλυπτών μελών, που είναι ενσωματωμένα στο Επταπύργιο και τα βυζαντινά τείχη της Θεσσαλονίκης.

Για προγραμματιστές

Εργαλεία προγραμματιστών

Είστε προγραμματιστής και σας φάνηκε ενδιαφέρον το μητρώο; Μπορείτε να έχετε τις συλλογές του μητρώου για επεξεργασία μέσω γνωστών πρωτοκόλλων.

Μάθετε περισσότερα...

Καλώς ήλθατε στα Μητρώα Πόρων Ανθρωπιστικών Σπουδών.

Το εργαλείο αυτό αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του έργου DARIAH-ΑΤΤΙΚΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ.

Μέσω αυτού ο χρήστης ερευνητής ή μελετητής των ανθρωπιστικών επιστημών και των τεχνών μπορεί να αναζητήσει πληροφορίες τόσο για φορείς (οργανισμούς ή ιδιώτες) της Ελλάδας, όσο και για τις συλλογές, φυσικές και ψηφιακές, που κατέχουν ή διαχειρίζονται.

Oι χρήστες του εργαλείου αξιοποιούν την προσφερόμενη τεχνογνωσία και τους διαθέσιμους ψηφιακούς πόρους για την αναβάθμιση της ποιότητας της έρευνάς τους ή και για εκπαιδευτικούς σκοπούς.

Οι διαχειριστές πολιτιστικών συλλογών (αρχειονόμοι, βιβιοθηκονόμοι, επιμελητές μουσείων) αξιοποιούν τη συλλογική τεχνογνωσία για την ευρύτερη δυνατή κοινωνική αξιοποίηση των ψηφιακών πόρων των ανθρωπιστικών επιστημών και της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Το περιεχόμενο του ψηφιακού εργαλείου εμπλουτίζεται και επικαιροποιείται συνεχώς με φιλοδοξία τη διάδοση του ελληνικού αναλογικού και ψηφιακού περιεχομένου και την πρόσβαση σε επιστημονικό περιεχόμενο. Γι’ αυτό και η συμβολή των χρηστών είναι απαραίτητη.

Το έργο κατέστη εφικτό χάρη και στην πολύτιμη συνδρομή των υπευθύνων των φορέων στους οποίους απευθύνθηκε το ΔΥΑΣ, τους οποίους και ευχαριστούμε θερμά.

Για διορθώσεις, επικαιροποιήσεις στοιχείων ή και για εισαγωγή νέων οργανισμών και συλλογών παρακαλούμε να συμπληρώσετε τις αντίστοιχες φόρμες:

  • φόρμα οργανισμών
  • φόρμα συλλογών
και να τις στείλετε στο dyas@academyofathens.gr