Συλλογή Ανθιβόλων και Σχεδίων
Η Συλλογή Ανθιβόλων και Σχεδίων του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου, μία από τις σημαντικότερες και πλουσιότερες του είδους, αριθμεί περί τα 3.500 έργα. Τα περισσότερα είναι σχεδιασμένα με κάρβουνο ή μελάνι, ενίοτε και χρώματα, ενώ άλλα φέρουν γραπτές εικονογραφικές υποδείξεις ή οδηγίες σχετικές με τα χρώματα. Τα αγιογραφικά σχέδια και ανθίβολα (σχέδια εργασίας των μεταβυζαντινών ζωγράφων) συγκροτήθηκαν σε συλλογή μόλις τη δεκαετία του 1960, όταν στο Μουσείο περιήλθαν από αγορές 3.000 νέα αποκτήματα, τα οποία χρονολογούνται στην πλειονότητά τους από τον 17ο έως τον 19ο αιώνα και προέρχονται από το εργαστήριο του Κερκυραίου αγιογράφου Νικολάου Κουρτελέση. Το 1962 περιήλθε στο Μουσείο ως δωρεά του διευθυντή του Μουσείου Γ. Σωτηρίου το παλαιότερο σχέδιο της συλλογής, ένα φύλλο του 15ου-16ου αιώνα από το Σινά, που εικονίζει τον Ενταφιασμό και τη Μετάσταση του Ιωάννη του Θεολόγου. Τμήμα επίσης της συλλογής αποτελεί η δωρεά του Κωνσταντινουπολίτη λόγιου ιατρού Αλέξανδρου Πασπάτη προς τη ΧΑΕ (1890). Πρόκειται για σειρά υδατογραφιών και σχεδίων βυζαντινών ναών και μονών της Κωνσταντινούπολης που φιλοτέχνησε, με τη φροντίδα του Α. Πασπάτη, ο Α. Μαναράκης στα τέλη του 19ου αιώνα. Στη συλλογή περιλαμβάνονται επίσης σχέδια του Γερμανού ζωγράφου Λουδοβίκου Θειρσίου (19ος αι.), τα οποία ο ίδιος δώρισε το 1893 στη ΧΑΕ. Πρόκειται για 150 περίπου προσχέδια εικονογράφησης ναών, τα περισσότερα με κάρβουνο. Πολύτιμο τμήμα της συλλογής αποτελεί τέλος και το αρχείο σχεδίων του ζωγράφου Σπυρίδωνα Χατζηγιαννόπουλου, το οποίο κληροδότησε ο ίδιος στη ΧΑΕ το 1905.
